Koen Lorijn Gezondheid Bijgewerkt: 20 feb 2026, 14:59

Leestijd: 3 minuten

GGZ faalt: dit is het gratis tussenmedicijn tegen angst en depressie

Mentale gezondheid verbeteren nu de GGZ faalt? Sport en bewegen kan helpen tegen depressie. Soms zelfs net zo goed als therapie, blijkt uit een recente studie. Het is niet de kant en klare oplossing, was het maar zo makkelijk, maar sporten is aangetoond effectief.

Depressie en angsten zijn al lang niet zeldzaam meer. Vier op de tien Nederlanders ervaart regelmatig sombere of angstige gevoelens. En dat terwijl de GGZ al tijden overstroomt en mensen veel te lang moeten wachten op hulp. Daar kunnen we niet op wachten. Medicatie en therapie blijven belangrijk, maar steeds meer onderzoek wijst naar één onderschat wapen: sport en bewegen. Alles helpt, maar specifiek één soort beweging kan vooral een groot verschil maken.

Sport en bewegen werkt (bijna) net zo goed als therapie

Uit grote internationale analyses die recent zijn gepubliceerd blijkt dat álle vormen van beweging een positief effect hebben. Vooral trainingsvormen die in groepsverband plaatsvonden werkten sterk bij depressie. Wat nog het allerbeste werkt is aerobe inspanning. Zo blijkt uit de analyse van honderden eerdere studies. Onder aerobe inspanning valt gematigd intensieve cardio zoals hardlopen, zwemmen, fietsen of dansen. Eigenlijk alle vormen van sport en bewegen waar je hart net even wat sneller van gaat kloppen, zonder dat het direct heel intensief is.

Wat zeggen de experts over bewegen voor mentale gezondheid?

De auteurs van het onderzoek zijn duidelijk: “Gezien de toegankelijkheid en bijkomende fysieke gezondheidsvoordelen benadrukken we het potentieel van sport en beweging als (eerste) interventie. Vooral op plekken waar traditionele behandelingen minder toegankelijk zijn”.

Hoe komt het nou dat sport en bewegen zo goed helpt tegen depressieve klachten? Waarschijnlijk doordat aerobe inspanning je zenuwstelsel traint op stressadaptatie. Fysieke stress dan wel, maar dit vertaalt zich dus door naar mentale stress. Daarnaast kan sport, zeker wanneer je het samen in groepen doet, de serotonine- en dopamineaanmaak bevorderen en tegelijk je gemoed.

Kanttekening en praktische tips: wat past bij jou?

Als jij al jaren kampt met (ernstige) mentale problemen zoals angst en depressie, gaat een rondje door het bos rennen je niet helpen. Sport en bewegen kan dan wel bijdragen aan je mentale gezondheid, maar in combinatie met therapie en medicatie. Als je dat nog niet gedaan hebt, laat je dan adviseren door je huisarts wat voor jou de beste optie is. Hoe dan ook hoef je niet te wachten tot de problemen in de GGZ eindelijk opgelost worden. Met dit stappenplan kun je vandaag nog aan de slag.

• Zoek een vorm van beweging die je leuk vindt – Hardlopen, dansen, zwemmen of wat dan ook, desnoods een uurtje WII Sports. Als het maar iets is wat je leuk genoeg vindt om regelmatig te doen.
• Plan vaste momenten in – Blok elke week een aantal vaste momenten in je agenda. Het hoeft niet veel te zijn. Drie keer 20 minuten is een goed begin en consistentie is belangrijker dan perfectie.
• Hou het sociaal – Vertel je vrienden en familie waar je mee bezig bent. Of ga samen groepslessen doen. Samen bewegen zorgt voor een stok achter de deur, versterkt motivatie en is beter voor je mentale gezondheid dan alleen bewegen.
• Combineer sport en bewegen met andere gezonde routines – Je slaapritme en voeding, bijvoorbeeld. Door ook goed voor je lijf te zorgen, word je mentaal weerbaarder.

Een beter slaapritme verbetert direct je mentale gezondheid

Naast bewegen is het verbeteren van je slaap één van de beste manieren om stress te verminderen. Deze achttien slaaptips van Arie Boomsma gaan je daar misschien bij helpen. Zelfs als je er maar een paar toepast.