Alrik de Jong Gezondheid 11 sep 2025, 15:54

Leestijd: 3 minuten

The Last of Us-scenario in ziekenhuizen: ‘4 op 10 infecties fataal’

Oké, het is geen zombieschimmel. Maar Europese ziekenhuizen kampen met een geavanceerde schimmel die jarenlang onzichtbaar wacht tot hij via de huid naar binnen glipt. Doet ons toch een beetje denken aan The Last of Us.

Nood breekt wetten. Dit artikel hebben we iets zwaarder aangezet met de The Last of Us-insteek. Hebben we het over de game en gelijknamige HBO-serie met Pedro Pascal, waarin een gemuteerde Cordyceps-schimmel een wereldwijde pandemie veroorzaakt en slachtoffers in bloeddorstige wezens verandert. Wees gerust, de Candidozyma auris is niet gemuteerd, maar wel gevaarlijk. Bewustwording is belangrijk, zowel onder artsen als het klootjesvolk.

Gevaarlijke schimmel in ziekenhuizen

In Europese ziekenhuizen gaat een gevaarlijke schimmel rond, de Candidozyma auris. Het aantal gevallen neemt snel toe, en in sommige landen kunnen de autoriteiten de verspreiding niet goed meer bijhouden, waarschuwt de Europese gezondheidsdienst ECDC donderdag.

Ook in Nederland stijgt het aantal meldingen, al zijn de absolute aantallen nog relatief laag. In 2024 zijn elf gevallen gemeld bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Een jaar daarvoor waren het er zes, in de jaren daarvoor kwamen infecties slechts sporadisch voor.

‘Bij invasieve infectie vier op de tien gevallen fataal’

Candidozyma auris, vroeger Candida auris genoemd, is een zeldzame schimmel die ernstige ontstekingen kan veroorzaken bij zieke mensen. De schimmel kan langdurig op de huid en ook op medische apparatuur overleven. “Mensen dragen hem soms jaren bij zich. Ze worden er pas ziek van als ze een andere aandoening krijgen of bijvoorbeeld een operatie ondergaan. Dan kan de schimmel van de huid naar binnen glippen”, legt microbioloog Auke de Jong van het RIVM uit. Dit soort ‘invasieve infecties’ is het ernstigst en loopt in circa vier op de tien gevallen fataal af.

4000 infecties

Tussen 2013 en 2023 zijn meer dan 4000 infecties vastgesteld in de landen die bij het ECDC zijn aangesloten. Daarvan waren er 1346, dus ongeveer een derde, in het laatste jaar. In 2013 was er geen enkele besmetting geregistreerd, in 2014 kwam één infectie aan het licht, in Frankrijk. Spanje voert met 1807 bevestigde gevallen de lijst aan, gevolgd door Griekenland (852), Italië (712) en Roemenië (404).

🥃 Lees ook hoe Jack Daniels wordt bedreigd door een schimmel à la The Last of Us!

Het werkelijke aantal gevallen is mogelijk nog hoger, waarschuwt het ECDC, omdat niet stelselmatig wordt getest en omdat artsen niet verplicht zijn infecties te melden. Ook in Nederland is registratie van besmettingen niet verplicht.

Wijdverbreid, snel groeiend

Het hoofd van de ECDC-afdeling tegen infecties in de gezondheidszorg, Diamantis Plachouras, zegt in een verklaring: “Candidozyma auris is in een paar jaar tijd gegroeid van geïsoleerde gevallen naar wijdverbreid. Dit laat zien hoe snel het zich kan nestelen in ziekenhuizen. Maar dit is niet onvermijdelijk. Vroeg opsporen en snelle, gecoördineerde controlemaatregelen kunnen verdere verspreiding nog altijd voorkomen.”

Ook De Jong van het RIVM benadrukt het belang van goede surveillance. “Daarmee hebben we zicht op de transmissie binnen het land en de opkomst van nieuwe soorten.”

Naast The Last of Us ook een interessante Netflix-docu

Er zijn ook goede schimmels, met bizarre eigenschappen. Check de docu Fantastic Fungi. Voor wat meer bangmakerij kijk je The Last of Us.