Jan Heemskerk
Jan Heemskerk Book 15 oktober 2016

Reading Manners: Waar is mijn speer?

Er zijn twee goede redenen om nooit een boek over mannelijkheid te schrijven. Eén: het interesseert niemand ene hol, want mannen denken dat ze er alles al over weten en vrouwen zijn alleen maar geïnteresseerd in zichzelf en elkaar. En twee: (witte) mannelijkheid ligt zwaar onder vuur en wordt algemeen en in toenemende mate beschouwd als de oorzaak van alle kwaad op de wereld.

Een boek schrijven over mannelijkheid en het daarin dan ook nog wagen te concluderen dat het een belangrijke en in potentie positieve kracht is, die we als mensheid helemaal niet kunnen missen, is dan ook zoiets als politiek correcte zelfmoord. Hulde dus, aan BBC-documentairemaker, journalist en schrijver Tim Samuels, die het er toch op heeft gewaagd, en wiens boek ‘Waar is mijn speer’ vanaf 18 oktober 2016 in de betere boekhandel ligt, en ongetwijfeld ook via Bol in digitale vorm te bestellen valt.

Wat we uit het oog zijn verloren’, schijft Samuels tegen het einde van het boek, ‘is de inherente, duurzame kracht van mannelijkheid – en hoe die kan worden aangewend als een positieve kracht’. En: ‘Je kunt het aan jezelf merken als je in contact bent met die ‘goede’ mannelijkheid, dat gevoel levendig en alert te zijn, en doelbewust. En je kunt het aan anderen zien – er is een aanstekelijke energie aan een man die lekker in zijn vel zit. Omgekeerd is het ook niet moeilijk– wandel maar een willekeurige kantoortuin binnen –
de bleke levensloosheid te herkennen van mannen die hun drive zijn verloren
’.

Geestig genoeg begint het boek met een opsomming van zeven redenen waarom je geen boek over mannenrechten zou moeten schrijven. Waaronder: ‘100-140 miljoen vrouwen zijn het slachtoffer van genitale verminking’. En: ‘In Jemen moet een vrouw haar man gehoorzamen en mag ze het huis niet verlaten zonder zijn toestemming’. En: ‘Vrouwen zijn maar in 6% van de gevallen het staatshoofd van een land’. Waarmee Edwards maar zoveel wil zeggen als: we snáppen dat vrouwen het nog veel moeilijker hebben dan wij. We snappen dat we white én male privilege hebben. Maar, zegt de schrijver, dat moet toch geen reden zijn de mannelijkheid niet de aandacht geven die hij verdient.

Immers: mannen maken vier keer zo vaak als vrouwen zelf een eind aan hun leven; in de gevangenis in het VK is 95% man; jongens lopen op school gemiddeld een jaar achter met lezen; mannen krijgen gemiddeld tien jaar eerder een hartaanval dan vrouwen; 80% van de daklozen zijn man; mannen werken gemiddeld vijf uur langer per week dan vrouwen, en: mannen krijgen (in de VS) maar in 10% van de scheidingen de voogdij over de kinderen.

Dan zullen we het beter hebben dan vrouwen, maar echt lekker gaan, dat doet het toch ook niet, met de mannen van 2016. Edwards sluit zijn openingssalvo af met: ‘We negeren mannelijkheid en dat is gevaarlijk. Mannelijkheid heeft door de eeuwen bewezen zich te kunnen aanpassen en weer opduiken – en niet altijd op een vriendelijke manier. (…) Ik durf te beweren dat de opkomst van IS minstens ten dele is geworteld in onderdrukte mannelijkheid. (…) Als een jonge man zijn werkkleding bij de Primark inruilt voor een uniform in Syrië, en zijn 9-5-baantje (en seksuele frustratie, ongetwijfeld) achterlaat om te gaan wapenkletteren met een groep gelijkgestemden in een zandbak, wordt er vast en zeker een illusie van echte mannelijkheid nagejaagd’.

In Waar is mijn speer wordt de mannelijkheid van alle kanten besnuffeld en op zijn bruikbaarheid in de moderne maatschappij getoetst: van het nut en de noodzaak van initiatieriten, het hoe en waarom van vrouwen versieren, de schoonheid van het gearrangeerde huwelijk (‘jullie hebben eerst liefde, en dan niets; wij hebben eerst niets, en dan liefde’), de strijd met de monogamie (we zitten qua testikelgrootte precies midden tussen de promiscue Chimpansee en de hondstrouwe Gibbon), overleven in een maatschappij met eindeloos veel keuzes en impulsen, omgaan met te veel en stressvol werk; het nut van sporten, vechten en oorlog. En vriendschap, de gevaren van porno, de rol van religie en het enorme belang van goed vaderschap.

Ik ga niet tegen jullie liegen: het is een hele ruk, dat boek. Maar je steekt er veel van op (wie had ooit gedacht dat Kellogg’s Cornflakes zijn ontwikkeld om mannen van het masturberen af te houden), en het geeft ons wel een spiegel. Om te kijken wat er mis is met mannen. En hoe het anders kan, zodat we met die prachtige kracht die ons met dat schitterende chromosoom zomaar erfelijk is aangereikt meer voor onszelf en anderen kunnen betekenen. En we de wereld nog tot in de verre toekomst veilig kunnen besturen. Zoals wij immers alleen maar kunnen. Doe dus toch maar lezen.

Reageer op artikel:
Reading Manners: Waar is mijn speer?
Sluiten