Koen Lorijn Voeding 24 mrt 2026, 20:48

Leestijd: 2 minuten

PFAS in eten: voedingsmiddelen van risicovol tot verwaarloosbaar

PFAS zitten in praktisch alles wat je eet en drinkt. Het is handig om te weten welke van deze voedingsmiddelen het risico dat je ‘forever chemicals’ binnenkrijgt vergroten. Vis staat bovenaan, en biologische voeding staat ook verrassend hoog.

Omdat PFAS niet vergaan, vinden we ze overal. In de voedingsmiddelen die je eet, het water dat je drinkt en zelfs de lucht die je ademt. Je ontkomt er niet aan en het eerlijke antwoord: je hoeft er ook niet direct over in paniek te raken. Blijf gevarieerd eten, zodat je niet het risico loopt toevallig alleen maar producten te eten met hoge PFAS-waarden. Toch kan het uit wetenschappelijk oogpunt interessant zijn te weten waar vooral veel en juist minder in zit.

Wat zijn PFAS en waarom zijn ze gevaarlijk?

PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen. Dit zijn zo’n 15.000 mensgemaakte chemische stoffen die water-, vet- en vuilafstotend zijn. Worden onder andere gebruikt voor antiaanbakpannen, kleding, cosmetica en voedingsverpakkingen zoals pizzadozen. De stoffen breken niet of nauwelijks af, wat ervoor zorgt dat ze zich ophopen in de natuur en het lichaam, en dat kan schadelijk zijn. Gevaren bij langdurige blootstelling zijn:

• Hormonale verstoring bij schildklier en geslachtshormonen
• Verhoogd cholesterol
• Verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker
• Invloed op groei en ontwikkeling van foetus bij vrouwen

De Europese voedselveiligheidsdienst (EFSA) adviseert een veilig limiet van ongeveer vier nanogram per kilo lichaamsgewicht per week. Betekent dus zo’n 320 nanogram voor een gemiddelde Nederlandse man (80 kilo) en 280 nanogram voor een vrouw (70 kilo).

Welk voedingsmiddelen hebben de meeste PFAS?

In een RIVM-onderzoek uit 2023 kunnen we lezen hoe gevaarlijk onderstaande 10 voedingsstoffen zijn. We rangschikken ze van meest naar minst gevaarlijk, al kan het precieze getal per product enorm verschillen, en was dit slechts een momentopname. De concentratie PFAS is uitgedrukt in picogram, waarvan er 1000 in één nanogram gaan. Volgens deze tabel zou je dus geen twee gram kabeljauw per week mogen eten.

Eigen kweek lijkt

Wat ook opvalt is hoe ‘gevaarlijk’ dierlijke producten zoals eieren zijn. Daarbij moet je vooral uitkijken met hobbykippen. Die eieren bevatten, net als groente en fruit van eigen moestuin, waarschijnlijk meer PFAS dan supermarktproducten. Heeft bijvoorbeeld te maken met de verontreinigde wormen in de grond of een vervuilde bodem in de buurt van industrie. Manners checkte hoe het kan dat juist die hobby-producten ongezonder zijn.