Michiel Hekkens Geld & Carrière 2 sep 2025, 18:30

Leestijd: 3 minuten

Meer mensen met uitkering: dit krijgen ze en de lasten voor de rest

Het aantal Nederlanders met een uitkering neemt toe, en wel over de gehele breedte van de bevolking. Dit blijkt uit nieuwe data van het CBS. Manners zet alle cijfers op een rij, van de bedragen per AOW- en bijstandsuitkering tot de financiële molensteen om de nek van de rest.

In juni 2025 ontvingen 3.660.000 mensen AOW en 410.000 mensen bijstand, blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. In vergelijking met vorig jaar kwamen er ongeveer 65.000 AOW-ontvangers (2 procent) en ruim 5.000 werklozen (1,3 procent) bij. Nu al wegen deze kosten zwaar op de schouders van de werkenden. Als de overheid niets doet, wordt deze last de komende jaren alleen maar zwaarder.  

Zo hoog is een AOW- en bijstandsuitkering in 2025

Zowel AOW- als bijstandsontvangers worden berekend als percentage van het minimumloon. Bijstandsgerechtigden krijgen krijgen als alleenstaande 70 procent van dit bedrag, samenwonenden ontvangen elk 50 procent. AOW-ontvangers zitten hier net een beetje boven. Na de laatste indexatie van 1 juli 2025 komt dit neer op de volgende netto-bedragen.

In de praktijk kunnen de uitkeringen voor AOW’ers en bijstandsgerechtigden meer van elkaar verschillen. Als AOW’er is het bijvoorbeeld relevant of en hoe lang je in het buitenland hebt gewoond. Voor elk jaar dat je niet in Nederland hebt gewoond, krijg je 2 procent aftrek op je AOW. Dit maakt voor bijstandsgerechtigden niet uit. Zij hebben andere voorwaarden: zo mag je maximaal 7.770 euro spaargeld bezitten om in aanmerking te komen voor bijstand. Dit maakt voor een AOW’er dan weer geen verschil. Of je nou in de schulden zit of miljonair bent, iedereen krijgt hetzelfde bedrag aan AOW. Dit zou eventueel een knop zijn om aan te draaien nu de kosten oplopen.

AOW en bijstand: de kosten voor de maatschappij

Dat het aantal AOW-ontvangers toeneemt, is gezien de vergrijzing logisch. De toename van het aantal bijstandsontvangers is zorgwekkender. Het CBS ziet vooral een stijging van het aantal uitkeringen onder jongeren onder 27 jaar en mannen in het algemeen. Ook mensen met een niet-westerse migratieachtergrond belanden vaker in de bijstand. Mogelijke oorzaken zijn een afgekoelde arbeidsmarkt, lager opleidingsniveau onder mannen, groeiende mentale problemen onder jongeren en een toename van het aantal statushouders (die bovengemiddeld vaak in de bijstand belanden). Hieronder zie je het totale kostenplaatje van de AOW- en bijstandsuitkeringen in 2024.

Voor het kostenplaatje is vooral het toenemende aantal AOW-ontvangers problematisch. In 2000 bedroegen de kosten van de AOW nog 19,10 miljard euro, tegen 20,57 miljard aan premie-inkomsten. Netto hielden we dus geld over. In 2024 bedroegen de uitgaven 51,9 miljard euro en kwamen er 28,5 miljard euro aan premies binnen. Oftewel: nu staan we 23,5 miljard euro in het rood. Dit gat zal de komende jaren alleen maar groter worden. In 2040 stijgen de kosten van de AOW naar verwachting door tot 65 miljard. Over het nieuwe AOW-record schreven we onlangs nog dit artikel.

Ook de kosten van de bijstand nemen naar verwachting van het Ministerie van Sociale Zaken toe. Tussen 2023 en 2028 rekent men een op een kostenstijging van 1 miljard euro. Wie dat allemaal gaat betalen? Waarschijnlijk de doelgroep voor wie elke politieke partij claimt op te komen, maar die als het erop aankomt altijd de klos is. De hardwerkende Nederlander.