Mike Plevier Sparen 9 mrt 2026bijgewerkt: 10 mrt 2026, 15:48

Leestijd: 3 minuten

Zoveel spaargeld heeft Nederland en zo maakt je bank er winst op

Sparen loont nauwelijks, bij de meeste banken. En dat terwijl de bank waarbij jij zit, fors verdient op jouw spaargeld. Hoeveel spaartegoed is er eigenlijk in Nederland en wat gebeurt daarmee?

Veel mensen vragen zich af waarom banken zulke lage spaarrentes (vaak rond de 1,25% tot 1,40% bij de grootbanken in februari 2026) bieden, terwijl ze miljarden winst maken? En waarom vechten ze dan toch om jouw spaargeld binnen te houden?

Banken verdienen voornamelijk geld door het verschil tussen de rente die ze betalen (aan jou als spaarder) en de rente die ze ontvangen (van leningen en hypotheken). Dit heet de rentemarge of netto rente-inkomsten. In Nederland liggen hypotheekrentes momenteel rond de 3,5% tot 4% (afhankelijk van looptijd), terwijl persoonlijke leningen en bedrijfskredieten nog hoger kunnen uitvallen. Jouw spaargeld kost de bank dus maar weinig (zeg 1,3%), maar ze kunnen het uitzetten tegen veel hogere percentages.

Fractional banking

Dankzij fractioneel bankieren hoeven banken niet al jouw spaargeld in kas te houden. Ze moeten slechts een klein deel (vaak 1% tot enkele procenten, plus buffers via Basel-regels) aanhouden als reserve. De rest lenen ze uit: aan huizenkopers, ondernemers of aan andere banken. Elke euro die jij spaart, kan dus meerdere keren worden uitgeleend in de economie. Dit creëert extra geld (geldmultiplicatie) en zorgt ervoor dat banken rendement maken op geld dat anders stil zou liggen.

Waarom banken jouw spaargeld graag willen

Banken azen op jouw spaargeld, om een paar logische redenen. In een eerder Manners-artikel zie je direct ook een paar logische redenen om van bank te wisselen.

Goedkope financiering

Spaargeld is een van de goedkoopste manieren om aan kapitaal te komen. Geld aantrekken via obligaties of interbancaire leningen kost vaak meer. Hoe meer stabiel spaargeld een bank heeft, hoe lager haar financieringskosten en hoe hoger de winstmarge.

Stabiliteit en buffers

Veel spaargeld maakt een bank minder afhankelijk van andere duurdere manieren om funding te vinden. Het helpt ook om aan liquiditeits- en kapitaalbuffers te voldoen.

Klantrelatie en cross-selling

Wie spaart bij een bank, heeft vaak ook een betaalrekening, hypotheek, verzekering of beleggingsrekening. Aan al die diensten verdienen banken extra (servicekosten, provisie, rentemarge op leningen).

Overvloed aan spaargeld

Nederlanders sparen veel. Dat drukt de spaarrente omlaag (vraag en aanbod), maar banken willen het toch aantrekken omdat het nog steeds goedkoper is dan alternatieven. Kortom, jouw ‘goedkope’ spaargeld is voor banken goud waard. Ze betalen er weinig voor, zetten het uit tegen veel hogere rentes en bouwen er een stabiele, winstgevende business op.

Toch verandert het landschap langzaam. Door hogere actierentes bij kleinere banken (tot 2,8% in 2026) en platforms als Raisin kun je als consument meer eisen stellen of makkelijker inzicht krijgen welke alternatieven je hebt voor je spaarcenten.

Hoeveel spaargeld is er in Nederland?

Nederlanders hebben volgens Raisin samen ruim €632 miljard aan banktegoeden. Kijk je alleen naar spaartegoeden, dan hadden Nederlanders in november 2025 (laatste meting) gezamenlijk ruim 523 miljard euro aan spaargeld. Verdeeld over een paar banken kun je daar inderdaad aardig wat winst mee maken.

Het gemiddelde banktegoed van Nederlanders per leeftijd

Het CBS brengt jaarlijks de mediaan en gemiddelde tegoeden van huishoudens in kaart, waarbij de leeftijd van de kostwinner leidend is. De bedragen zijn het totaal van alle tegoeden op reguliere rekeningen bij banken.

Het gemiddelde bank- en spaargeld per leeftijd ligt in Nederland op 52.700 euro, de mediaan is 23.313 euro. Maar leeftijd speelt natuurlijk een grote rol. Na 50 jaar sparen heb je doorgaans meer geld dan na 10 jaar sparen. Lees hier meer over de tegoeden per leeftijd.