Life

Dit is hoe social media ons verslaafd hebben gemaakt

Tristan Harris, oprichter van Time Well Spent, deelt zijn verklaring

Dat social media een belangrijke rol in ons leven spelen, is niet meer te ontkennen. Hoe heeft dit zo ver kunnen komen? Tristan Harris, voormalig Product Philosopher bij Google en oprichter van de beweging Time Well Spent, geeft in een gesprek met HUMO een aantal duidelijke verklaringen.

Aan de andere kant van het scherm zitten 300 mensen wiens taak het is ervoor te zorgen dat je zo lang mogelijk blijft plakken

Harris had in 2010, tijdens een diner met de hoofdontwerper van Firefox, een gesprek over nieuwsfeeds. Al snel kwamen ze tot het besef dat je een feed kunt vergelijken met een gokmachine. Elke keer als je aan de hendel trekt, heb je twee opties: of je wordt beloond, of je scoort niks tot weinig. Wat gebeurt er? Je blijft (meestal) doorgaan totdat je wél wordt beloond. Volgens Harris werkt het bij social media precies zo. Je opent je telefoon en scrollt totdat je iets leuks tegenkomt, oftewel: tot je wordt beloond.

Ondertussen passeren er allerlei zaken die je eigenlijk totaal niet interessant vindt. Je kunt stellen dat dit in principe verloren tijd is. Zonde, maar toch iets dat we steeds meer doen en daarnaast steeds minder bewust ervaren. Voor bedrijven is de competitie simpelweg om zoveel mogelijk gebruikers zo lang mogelijk op hun platform te houden.

manners-hoe-social-media-ons-verslaaf-heeft-gemaakt-2

Dus zoeken dit soort bedrijven naar technieken en designs om dit voor elkaar te krijgen. De ene doet dit door de nieuwsfeed langer te maken, de ander door een video direct na de ander te laten starten. Ze doen wat voor hun platform relevant is. Het is dan ook zo: doet de ene het wel en jij niet, dan verlies je de competitie en sterf je uit.

‘Wij doen wat technologie ons laat doen, terwijl het andersom moet zijn: wat willen wij dat technologie voor ons doet?’

Facebook

Maar alleen dat is eigenlijk nog niet genoeg. Aan de andere kant van het scherm zitten dan ook honderden werknemers, wiens taak het is ervoor te zorgen dat jij zo lang mogelijk blijft plakken. Hoe zij dit doen? Facebook doet dit bijvoorbeeld door de nieuwsfeed oneindig te maken. Simpel en effectief. Daarnaast proberen ze je constant te triggeren door, naast de melding op Facebook zelf, een e-mail te sturen waarin staat dat je in een foto bent getagged. En natuurlijk ben je benieuwd naar de foto. Dus wat doe je? Precies…

manners-hoe-social-media-ons-verslaaf-heeft-gemaakt-1

Gedwongen

Je hebt een keuze, maar de vrijheid van die keuze is toch beperkt, want zij maken in zekere zin die keus al voor jou door je te verleiden met een melding. Harris stelt dan ook: ‘Wij doen wat de technologie ons laat doen, terwijl het andersom moet zijn: wat willen wij dat technologie voor ons doet?’ En dát, dat moeten wij – gebruikers en overheden – duidelijk maken, voordat platformen daar prioriteit aan gaan geven.

Ze zullen daar pas werk van gaan maken als er een beweging op gang komt die hen daartoe dwingt

Sticker voor goed gedrag

Harris is van mening dat bedrijven, net als bio-producten, een label moeten krijgen wanneer ze ons bewust maken over wát we doen en waaróm we het doen. Klinkt wellicht wat vaag, maar stel je voor dat Facebook aantoont hoeveel uur je elke dag of week bij hen hebt doorgebracht en dat jij vervolgens kunt aangeven wat jij wel of geen nuttige tijd vond. Ze zouden je dan vervolgens kunnen vragen wat je volgende maand wel/niet en meer/minder wil zien.

Harris heeft in zijn dienstverband bij Google al voor dergelijke praktijken gepleit. De Grote Jongens zijn het naar eigen zeggen vrijwel altijd met hem eens, maar het krijgt op commercieel vlak geen prioriteit. Het is niet per se in strijd met hun business-model, maar ze voelen zich niet geroepen hier werk van te maken. Jouw verslaving is gewoonweg niet belangrijk genoeg.

26-09-2016 - Mitchell Rietveld