Redactie
Redactie Cars 7 jul 2016

Hoe reëel (en veilig) is autonoom rijden?

Voor onze nieuwe rubriek Testing Manners stapten we onlangs in een Tesla Model S P90D om onder andere de Autopilot te testen. De functie werkte bijzonder soepeltjes, maar deed ons wel afvragen: hoe reëel is 100 procent autonoom rijden? En vooral: hoe veilig zijn zelfrijdende auto’s? 

Het nieuws over het eerste dodelijke ongeluk met Tesla’s Autopilot is je vast niet ontgaan. De 40-jarige Amerikaan Joshua Brown knalde frontaal op een vrachtwagen voor hem, terwijl hij een film aan het kijken was. Hoewel de Autopilot nog in bèta is en de bestuurder altijd zelf verantwoordelijk blijft voor het handelen van de auto, heeft het systeem wel gefaald. Volgens Tesla werd de witte trailer door de radars en camera’s niet opgemerkt vanwege de felle zon.

Het display van een Tesla terwijl de autopilot aanstaat

Techniek staat voor alles

Kunnen auto’s zelfstandig rijden? Ja. De Autopilot van Tesla heeft volgens het Californische bedrijf 130 miljoen veilige kilometers gemaakt. Is het ook te implementeren in het huidige wegennet? Hmm, lastig. Volgens Carlo van de Weijer, Director Strategic Area Smart Mobility van de TU Eindhoven, zijn vooral onze steden de komende twintig jaar nog niet klaar voor zelfrijdende auto’s.

In een situatie waar fietsers, voetgangers, trams en scooters rakelings langs elkaar heen schieten, ontstaat volgens Weijer een enorm verkeersinfarct. Autonome auto’s kunnen niet tijdig reageren op alle prikkels waardoor ze simpelweg stil blijven staan. Een probleem dat ook de fabrikanten zelf onderschrijven.

Slimme bak

Zo is Google, de andere grote speler op het gebied van autonome automobielen, naar eigen zeggen grote voortgang aan het boeken op het gebied van stadsnavigatie. Volgens de zoekgigant kunnen hun auto’s inmiddels honderden verschillende objecten tegelijk herkennen en blijft ‘ie tijdens elke situatie automatisch bijleren.

De zelfrijdende auto van Google in de ontwikkelfase

Ook reageert ‘ie op fietsers die de auto van achter benaderen en op mensen die hun hand uitsteken (wat vrijwel nooit gebeurt). Pas als de situatie volgens de auto veilig is verklaard, trapt ‘ie weer op het gas. Oftewel: stilstaan en wachten.

Zoals je verwacht is ook Tesla flink aan het tweaken achter de schermen. Zo wordt er binnenkort een update verwacht die twee extra camera’s gebruikt om op stoplichten en stopborden te anticiperen. De update is alleen beschikbaar voor modellen die nog niet verkocht zijn, vanwege de extra benodigde hardware.

Wat zegt de politiek?

Als het aan Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu, VVD) ligt, kunnen zelfrijdende auto’s vanaf 2019 juridisch gezien veilig de weg op. Samen met transportministers uit 28 Europese landen en tal van autofabrikanten is ze druk in de weer om de nationale vervoersregels af te stemmen en grensoverschrijdende tests uit te voeren. Auto’s moeten informatie kunnen uitwisselen met elkaar en met de infrastructuur zodat verbetering automatisch doorgevoerd kunnen worden.

Het zelfrijdende concept van Mercedes

Ook moet er wetgeving komen omtrent de minimale afstand tussen auto’s, het delen van (privacy gevoelige) gegevens, de betrouwbaarheid van de software, samenwerking met verzekeraars en de verantwoordelijkheid van de bestuurder.

Ethisch dilemma

Verantwoordelijkheid van de bestuurder… Het roept nogal wat discussie op. Wat als de auto moet uitwijken voor een hard remmende voorganger, maar daardoor wel een overstekend kind moet aanrijden? Wie maakt de keuze: jij of de auto? En wie is verantwoordelijk voor de consequenties? Een vraagstuk dat volgens de optimisten – indien iedereen autonoom rijdt – nauwelijks meer voor hoeft te komen.

Verzekeringstechnisch zijn er daarentegen nog behoorlijk wat addertjes onder het gras te vinden. ‘Het aansprakelijkheidsrecht moet helemaal opnieuw worden uitgevonden‘, aldus de Amsterdamse advocaat Aton Ekker tegen het NRC. Het wordt volgens hem vooral gecompliceerd indien auto’s gradaties van autonomie kennen. ‘Bij aansprakelijkheid ga je uit van het causaliteitsbeginsel. Wie veroorzaakte wat? Je zoekt uit aan wie je iets redelijkerwijs kunt toerekenen.’ Dat wordt lastig als zowel de auto als de bestuurder rijdt.

‘Je gaat in het recht ook uit van een redelijk handelende bestuurder, die goed genoeg kan beslissen en kijken. Eigenlijk moet elke auto een rijbewijs halen, haha.’

Reageer op artikel:
Hoe reëel (en veilig) is autonoom rijden?
Sluiten