Michiel Hekkens Rijk en Beroemd 6 aug 2026, 10:27

Leestijd: 3 minuten

De giga-donatie van Jeff Bezos versus zijn giga-belastingontwijking

Jeff Bezos doneert een recordbedrag aan een fonds dat bedreigde soorten voor uitsterven probeert te behoeden. Is hij dan toch niet zo’n kwaaie pier als we denken? Manners zet zijn gulle donatie tegenover het bedrag dat hij jaarlijks aan belasting ontwijkt en velt een oordeel.

In 2011 had Jeff Bezos zó weinig inkomen dat hij in aanmerking kwam voor 4.000 dollar belastingkorting, bedoeld voor de armste huishoudens. Dit onthulde het Amerikaanse onderzoeksplatform ProPublica in 2021 op basis van zijn belastinggegevens. Uiteraard bestond de bijstandsgerechtigde Bezos alleen op papier, want ook in dat jaar bezat hij al een vermogen van 18 miljard dollar. Al is dat slechts een schijntje vergeleken bij zijn huidige vermogen.

Het is een even flagrant als weinig verrassend voorbeeld van de schaamteloze belastingontwijking van de allerrijksten, die daardoor wereldwijd worden gehaat. Van de andere kant: wat als miljardairs als Bezos geen belasting betalen, maar wel een evenredig bedrag aan goede doelen doneren? Zouden we ze dan weer in onze armen sluiten? Dat is misschien wat overdreven, maar het zou ons toch iets milder stemmen.

Jeff Bezos doneert 100 miljoen euro aan bedreigde dieren

Jeff Bezos werd door zijn maatje Leonardo DiCaprio overgehaald om 100 miljoen dollar te steken in het Phoenix Species Project. Deze organisatie probeert 100 bedreigde diersoorten in dertig landen van uitsterven te behoeden, zoals lemuren, pangolins, salamanders, leguanen en mierenegels. Zelf doet DiCaprio er nog eens 100 miljoen bovenop. Gezamenlijk is hun bedrag van 200 miljoen dollar de grootste donatie ooit aan de bescherming van bedreigde soorten.

Best sympathiek voor de weinig aimabele Blue Origin-baas, maar hoe verhoudt deze giga-donatie zich tegen alle ontweken belasting?

Belastingontwijking van Jeff Bezos: 1,4 miljard dollar per jaar

Op basis van The Secret IRS Files van ProPublica kan een grove vergelijking worden gemaakt. Tussen 2006 en 2018 groeide het vermogen van Bezos met ongeveer 127 miljard dollar. In diezelfde periode gaf hij 6,5 miljard dollar aan inkomen op en betaalde hij 1,4 miljard dollar aan inkomstenbelasting. Dit komt neer op $108 miljoen per jaar, ongeveer 1,1 procent.

Zou zijn gemiddelde jaarlijkse vermogensgroei van bijna 10 miljard dollar op dezelfde manier worden belast als het salaris van de gemiddelde dozeninpakker bij Amazon, die in Amerika zo’n 14 procent inkomstenbelasting betaalt, dan zou de rekening uitkomen op ongeveer 1,4 miljard dollar. Per jaar welteverstaan, niet per decennium.

Het oordeel van Manners

In werkelijkheid betaalde Bezos in deze periode gemiddeld zo’n 108 miljoen dollar per jaar. Het verschil komt hiermee neer op 1,3 miljard dollar. Oftewel, de donatie van 100 miljoen is slechts 8 procent van het bedrag dat hij jaarlijks de fiscus door de neus boort. Het oordeel van Manners is dan ook: toch een kwaaie pier.

Belastingontwijking, maar geen ontduiking

Strikt genomen handelt Bezos legaal. Zijn vermogensgroei bestaat grotendeels uit koerswinsten op aandelen, waarover hij pas belasting hoeft te betalen zo gauw hij die aandelen verkoopt. Maar hoe komt hij dan aan geld, bijvoorbeeld om het het duurste object op aarde te kopen? Via het beruchte principe buy, borrow, die: miljardairs lenen geld met hun aandelen als onderpand. Over zo’n lening betalen zij rente, maar geen inkomstenbelasting, omdat geleend geld niet als inkomen geldt. Deze lening betalen ze nooit terug, maar wordt pas verrekend met de erfenis van hun nazaten als ze sterven.

Ook in Nederland kunnen vermogenden op deze manier belasting ontwijken. Het kabinet-Jetten wil daarom een vermogensaanwasbelasting invoeren, waardoor ook belasting wordt geheven over nog niet geïnde waardestijgingen van aandelen. Over dit veelbesproken nieuwe belastingplan, dat zelfs Elon Musk al woedend maakte, schreven we eerder dit artikel.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.