Alrik de Jong Samenleving 9 mrt 2026, 09:00

Leestijd: 3 minuten

Gasprijs extreem, ook deze producten duurder door Iran-oorlog

Dat de gasprijs extreem omhoog blijft gaan door de oorlog in Iran en de rest van het Midden-Oosten, is geen verrassing. Maar er zijn meer producten die duurder worden. Een overzicht.

We leven in Orwelliaanse tijden. Het nieuwste hoofdstuk van het boek waar we onderdeel van uitmaken is de oorlog in Iran, waar de hoogste leider is omgebracht door de regering van Trump. Nu staat de hele regio in brand, voor zover dat niet al zo was. Er zijn mensen die daar geld aan verdienen, maar voor de meeste mensen kost dat geld.

Gasprijs extreem omhoog door prijsstijging olie

De Europese gasprijs is maandag flink verder gestegen in navolging van de forse prijsstijging van olie. De onzekerheid over de duur van de oorlog in het Midden-Oosten blijft de energiemarkten flink opschudden. De strijd vertoont geen tekenen van afzwakking na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran meer dan een week geleden.

Op de Amsterdamse gasbeurs steeg de gasprijs bij aanvang van de handel met 30 procent tot ongeveer 69 euro per megawattuur.

Ook heeft Iran de Straat van Hormuz, een smalle zeestraat die normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde olietransporten verwerkt, afgesloten. Dat heeft de prijzen van ruwe olie en aardgas flink opgedreven in combinatie met Iraanse aanvallen op belangrijke energie-infrastructuur in de regio.

Hogere prijzen voor consumenten

De Europese gasmarkt is bijzonder kwetsbaar doordat de regio de winter achter zich laat met lege gasvoorraden. Dat betekent dat er deze zomer meer gas moet worden ingekocht om de voorraden aan te vullen.

“De markt begint zich langzaam bewust te worden van de realiteit van langdurige verstoringen in de hele energieketen”, waarschuwt Florence Schmit, energiestrateeg bij Rabobank. “We verwachten dat de verstoringen in de aanvoer ongeveer drie maanden zullen aanhouden.”

De sterke stijging van de marktprijs voor gas leidt ook in Nederland tot hogere prijzen voor consumenten. Zo hebben veel energieleveranciers hun prijzen voor vaste contracten al verhoogd.

Sojabonen, maïs en tarwe

De oorlog in Iran stuwt ook de prijzen van landbouwgewassen. Op de grote grondstoffenmarkt in Chicago worden bijvoorbeeld sojabonen, maïs en tarwe almaar duurder. Consumenten kunnen dit gaan merken als ze boodschappen doen in de supermarkt, al zal de impact van land tot land verschillen.

Palmolie

Palmolie werd volgens persbureau Bloomberg maandag zelfs 10 procent duurder. Dat is de grootste toename sinds 2022. Ook de prijs van sojaolie en tarwe steeg flink.

Door de Iranoorlog is de Straat van Hormuz praktisch afgesloten, waardoor de olie- en gasexport uit het Midden-Oosten wordt afgeknepen. Hierdoor is er meer vraag ontstaan naar op gewassen gebaseerde biobrandstoffen.

Tarwevoorraden

Daarnaast gaan zowel de energieprijzen als de meststoffenprijzen hard omhoog, waardoor kosten voor boeren kunnen oplopen. Bovendien zouden zorgen over voedselzekerheid in oorlogstijd sommige landen ertoe kunnen aanzetten om voorraden aan te leggen van basisproducten zoals tarwe. Dit kan de marktprijzen ook aanwakkeren.

Volgens Joe Davis, directeur bij de firma Futures International, merkt de Amerikaanse consument de stijging van de olieprijzen direct aan de pomp. Prijsstijgingen in de supermarkt volgen naar zijn inschatting pas wanneer de transport- en meststoffenprijzen langere tijd hoog blijven.

Inflatie aanwakkeren

“Hoewel de meeste boeren hun prijzen hebben vastgezet of hun benodigdheden voor 2026 hebben ingekocht, zou volgend jaar het moment kunnen zijn waarop boeren de pijn voelen als de Straat van Hormuz niet snel heropent”, aldus Davis.

Nederland

In Nederland waarschuwden verschillende economen vorige week al dat de oorlog in het Midden-Oosten de inflatie kan aanwakkeren. Hoeveel precies hangt echter erg af van hoe lang de oorlog duurt en hoe ontwrichtend die is.