Alrik de Jong Opinie 7 mei 2026bijgewerkt: 8 mei 2026, 09:57

Leestijd: 3 minuten

‘Zo hou je extreemrechts weg bij AZC en geef je emotie een stem’

Overal in Nederland waar plannen zijn voor een nieuw AZC, om mensen in nood op te vangen, doemt tegenwoordig extreemrechts op met geweld en intimidatie. Dit overschaduwt de normale emoties van mensen, die er gewoon mogen zijn. Hoe lossen we dit op?

Manners laat het woord hierover aan Annemarie van Hinsberg van Movisie, strijder voor meer sociale stabiliteit. “Iedereen moet zich al vanaf het begin gehoord en betrokken voelen bij de besluitvorming. Onvoldoende oog voor emoties van oprecht bezorgde mensen biedt het ruimte aan extreemrechts.”

‘Extreemrechts heeft vinger in de pap in AZC-protesten’

“Afgelopen week waren protesten en zelfs intimidatie en geweld rond de komst van een AZC weer veelvuldig in nieuws. De vraag rijst steeds vaker: hoe komt het zover? Ook is het duidelijk dat extreemrechts hier een vinger in de pap heeft, denk aan extreemrechtse actiegroepen zoals Defend Netherlands. Hoe kunnen overheden reageren zonder dit te normaliseren? Gemeenten kunnen hun rol pakken door duidelijk te communiceren en vroegtijdig bewoners te betrekken. Daarnaast vraagt het om een sterke reactie van de overheid: dat intimidatie, vandalisme en geweld onacceptabel zijn.

Gemeenten hebben beperkt invloed: zij opereren in een bredere context. Landelijke politiek en snel verspreide (des)informatie via sociale media kunnen spanning vergroten. Bovendien worden gemeenten steeds vaker gevraagd om snelle oplossingen te bieden. Terwijl zij niet altijd grip hebben op de omstandigheden waarin die moeten worden gerealiseerd.”

‘Transparante besluitvorming zorgt voor draagvlak’

“Transparante besluitvorming, duidelijke communicatie en vroegtijdige betrokkenheid van inwoners is extra belangrijk. Draagvlak creëren voor de realisatie van asielopvang is een dynamisch proces. Het groeit als inwoners vanaf het begin kunnen meedenken over hoe deze opgave samen wordt opgepakt. Dat vraagt om meer dan informatie, participatie en dialoog alleen. Er is aandacht nodig voor hoe om te gaan met emoties.”

‘Ongewilde ruimte voor racisme’

“Wanneer er onvoldoende oog is voor emoties, biedt dit ruimte aan extreemrechtse bewegingen als Defend Netherlands. Zij spelen in op gevoelens van angst en onzekerheid, jagen deze aan en verspreiden desinformatie. Desinformatie moet weerlegd worden met heldere feiten. Maar doe dit niet last minute: cijfers nemen spanning en zorgen van mensen over een AZC niet weg. Die zorgen moeten besproken worden. Pas wanneer emoties zijn erkend en spanning daalt, ontstaat er ruimte voor informatie en een constructief gesprek.”

‘Nooit gehoor geven aan geweld en intimidatie’

“Het is dus belangrijk dat mensen zich gezien en gehoord voelen. Gemeenten moeten zichtbaar aandacht hebben voor oplossingen voor de zorgen van inwoners en hun ervaren onveiligheid. Een belangrijke kanttekening daarbij is dat zorgen en weerstand van inwoners niet hetzelfde zijn als racisme, extremisme of het vergoelijken van geweld. Emoties omtrent een AZC in de buurt erkennen betekent niet dat alle uitingsvormen daarvan acceptabel zijn. Intimidatie, vandalisme en geweld zijn altijd grensoverschrijdend.

Grensoverschrijdend gedrag vraagt om een duidelijke reactie van overheid en rechtshandhaving. Dat betekent: geen beslissingen terugdraaien onder druk van geweld en intimidatie. Dat normaliseert geweld en racisme. Stel een norm en handhaaf als mensen over de schreef gaan.”

Annemarie van Hinsberg is programmaleider Sociale Stabiliteit en programmaleider Kennisplatform Integratie & Samenleving bij Movisie. Ook is ze deelnemer van de dienst ANP Expert Support.

Geschreven door Alrik de Jong

Alrik de Jong is verantwoordelijk voor de strategie en inhoud van Manners.nl. Heeft een lange staat van dienst in de media. Begon in 2008 als journalist voor de grote tijdschriften en kranten en rolde al snel als eind- en hoofdredacteur de online media in. Sinds 2019 is hij hoofdredacteur van Manners. Zijn droom: een camping of surfhostel op een mooie plek in het buitenland.