Michiel Hekkens Klimaat 8 aug 2025, 16:48

Leestijd: 2 minuten

Europa’s grootste koraal ligt in Nederland en vormt klein lichtpuntje

Er dreigt een gitzwarte toekomst voor het wereldwijde koraal. Verrassend genoeg schittert in Nederland een van de helderste lichtpuntjes. Net boven Arnhem bevindt zich het grootste koraalrif van Europa – en het op-twee-na-grootste kunstmatige rif ter wereld. Niet in de zee, maar gewoon in een watertank van Burger’s Zoo.

Bij Manners zijn we geen onheilsprofeten, maar soms hebben we de indruk dat we op de Titanic zitten en het ondergangsorkestje al is begonnen met spelen. Regenwoud weg, biodiversiteit weg, PFAS in ons eten en in onze spullen. Van alles wat naar de haaien gaat, is de toestand van het koraal echter het meest nijpend. Op dit moment is 83,9 procent van alle koraalriffen op aarde aan het verbleken. Daarvan kan het nog herstellne, maar in 2050 verwachten wetenschappers dat 90 procent van het koraal is afgestorven. En toch is er hoop. Net als op de Titanic worden er koraalsoorten met reddingsboten in veiligheid brengen. Dit gebeurt onder andere in de watertank van 750.000 liter in Burger’s Zoo. Vanuit hier worden ze opgekweekt, soms aangepast, en weer teruggezet in de oceaan.

Burger’s Zoo heeft grootste koraalrif van Europa

Het tropische aquarium van Burger’s Zoo herbergt het grootste koraalrif van Europa. In een watertank van 750.000 liter bloeit een grote verscheidenheid aan koraalsoorten. Samen met zee-egels, garnalen, zeekomkommers, wormen en anemonen vormen zij een heel ecosysteem. Qua omvang is dit natuurlijk minder dan een postzegel als je het vergelijkt met natuurlijke koraalriffen als The Great Barrier Reef in Australië en het Meso-Amerikaans Barrier Reef voor de kust van Mexico, maar toch kunnen kunstmatige riffen als die in Arnhem de sleutel vormen tot het toekomstige voortbestaan van koraal.

Hittebestendig koraal als oplossing voor klimaatverandering

Koraalriffen wereldwijd zijn danig in gevaar onder invloed van klimaatverandering. Veel koraalsoorten beginnen te verbleken zodra het zeewater 1 of 2 graden warmer wordt. Aangezien klimaatverandering de grens van 1 graden al gepasseerd is (momenteel bedraagt de opwarming ongeveer 1,3 graden) worden overal ter wereld verkleuringen van koraal waargenomen. Een kakofonie van kleurenpracht verandert door hittestress in een grauw koraalkerkhof. Houdt dit lange tijd aan, dan sterft het hele rif af met alle dieren die ervan afhankelijk zijn.

Er zijn echter ook enkele koraalsoorten die beter bestand zijn tegen hittestress. Naar deze soorten wordt in Burger’s Zoo onderzoek gedaan. Op kleine schaal worden al verbeterde koraalsoorten (zoals bij het Reef Renewal-project in Bonaire) op beschadigde riffen in de oceaan teruggeplaatst. Vooralsnog zijn de resultaten veelbelovend. Het ondergangorkestje is dan wel volop aan het spelen, maar de reddingsoperatie is eveneens onderweg.