Thomas Aalderink Samenleving 30 jun 2026, 11:47

Leestijd: 3 minuten

Dit EU-land is met afstand AI-kampioen, Nederland jaagt op top

Als we kenners moeten geloven, gaat AI de wereld waarin wij leven drastisch veranderen. Daar hebben ze waarschijnlijk gelijk in, maar hoe snel dat gaat, hangt ook af van hoe enthousiast kunstmatige intelligentie in de praktijk wordt omarmd. Opvallend genoeg verschilt dat enorm per land. Binnen Europa is er wat dat betreft een duidelijke koploper, terwijl Nederland zich in de subtop bevindt.

Dat blijkt uit cijfers van Eurostat. Het statistiekbureau van de EU dook in het AI-gebruik van bedrijven en ontdekte dat de verschillen behoorlijk groot zijn. In sommige landen gebruikt inmiddels ruim een derde van de bedrijven AI, terwijl er ook landen zijn waar nog niet eens 1 op de 10 bedrijven met deze technologie werkt.

Denemarken AI-koploper van Europa, Nederland in de subtop

Nederland behoort wat dat betreft tot de groep EU-landen die AI stevig omarmt. Bij 33,2 procent van alle Nederlandse bedrijven met tien of meer werknemers wordt momenteel gebruikgemaakt van AI. We zitten daarmee ruim boven het EU-gemiddelde van 20 procent en op een vergelijkbaar niveau als Oostenrijk, Luxemburg en België. Zeg maar de AI-subtop van Europa.

Voor de kopgroep binnen de EU moeten we wat noordelijker in Europa zijn. Nergens wordt AI namelijk zo enthousiast omarmd als in Noord-Europa. Met respectievelijk 35 en 37,8 procent staan Zweden en Finland samen op het podium. Dat doen beide landen echter wel op ruime afstand van de absolute AI-koploper binnen de EU: Denemarken met 42 procent.

De EU-landen waar bedrijven AI het meest gebruiken

In onderstaande ranglijst zie je de top 10 EU-landen waar bedrijven het vaakst gebruikmaken van AI. Eurostat telt een bedrijf mee zodra het minstens één AI-technologie gebruikt. Dat kan generatieve AI zoals ChatGPT zijn, maar bijvoorbeeld ook tekstherkenning, spraakherkenning, beeldherkenning, machine learning of procesautomatisering.

(Bron: Eurostat)

Waarom Noord-Europa vooroploopt

Dat er vooral Scandinavische, Noord-Europese en West-Europese landen in deze top 10 staan, is volgens Rabobank goed te verklaren. De bank wijst er in recent onderzoek namelijk op dat AI vooral snel voet aan de grond krijgt in landen met een sterke digitale economie. De bedrijven die je daar vindt werken veel met software, data en online systemen. En dat is precies de omgeving waarin AI relatief makkelijk te implementeren is en snel meerwaarde kan opleveren.

Hoewel AI ook zeker een meerwaarde heeft in andere sectoren, zoals industrie en landbouw, vraagt dit vaker om meer maatwerk. Daar moet de nieuwe technologie bijvoorbeeld worden gekoppeld aan machines, productieprocessen of fysieke werkzaamheden. Dat kan een reden zijn dat de opkomst in landen waar de economie sterker op zulke sectoren leunt wat minder snel gaat. Daarnaast speelt natuurlijk ook mee dat niet ieder land even ver is met digitalisering, technische kennis en toegang tot moderne technologie.

Roemenië onderaan op Europese AI-ranglijst

Zo zien we dat in landen als Polen, Bulgarije, Griekenland en Cyprus nog niet eens 1 op de 10 bedrijven gebruikmaakt van AI. In Roemenië, de hekkensluiter van de EU, is dat zelfs ongeveer 1 op de 20 bedrijven. Maar ook landen als Frankrijk, Italië, Ierland en Portugal zitten onder het EU-gemiddelde als het gaat om AI-gebruik.

(Bron: Eurostat)

Nederland jaagt op de koplopers in Europa

Het AI-gebruik binnen de EU varieert dus nogal. Niet geheel verrassend zit Nederland wat dat betreft aan de bovenkant van de lijst, en het is niet ondenkelijk dat we in de toekomst nog dichter richting Denemarken kruipen. Nederland is namelijk koploper als het gaat om banen die complementair zijn aan AI. Wat dat betekent en hoe belangrijk dit in ons land kan worden, lees je in ons artikel over de landen met de meeste AI-complementaire banen.

Geschreven door Thomas Aalderink

Thomas komt uit Winterswijk, maar woont tegenwoordig in het keurige Voorhout. Bij mannenblad FHM leerde hij de klappen van de zweep. Hij schrijft het liefst over media, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen, maar gaat net zo graag op pad voor een verslag van een event of sportwedstrijd.