Michiel Hekkens Gezondheid 15 nov 2025, 12:24

Leestijd: 2 minuten

Gewassen met de meeste pesticiden: forse daling sinds 2020

Nederlandse boeren gebruikten in 2024 fors minder bestrijdingsmiddelen dan vier jaar eerder. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS over gebruik van pesticiden. Vooral lelietelers, die er altijd juist lustig op los spoten, hebben hun gifgebruik sterk verminderd.

Boeren hebben het in ons land niet gemakkelijk. Jarenlang werden ze aangespoord om groter, efficiënter en goedkoper te produceren; nu moet het opeens weer kleiner, milieubewuster en diervriendelijker. Toch helpt het niet dat minister van Landbouw Femke Wiersma op cruciale dossiers haar hakken in het zand blijft zetten. Hierdoor wordt er in feite al anderhalf jaar geen landbouwbeleid gevoerd en weet geen agrariër waar hij aan toe is. Het valt te prijzen dat de boeren niet zijn meegegaan in haar beleid van traineren, vertragen en tegenwerken. Uit de laatste cijfers van het CBS blijkt dat ze voortvarend werk hebben gemaakt van het terugdringen van bestrijdingsmiddelen. Toch goed om te weten: deze groente- en fruitsoorten bevatten het meeste gif.

Nederlandse boeren gebruiken fors minder pesticide

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat boeren in 2024 aanzienlijk minder gewasbeschermingsmiddelen inzetten dan in 2020. Het gebruik van middelen tegen schimmels en bacteriën daalde met 24 procent. Onkruidbestrijdingsmiddelen gingen 15 procent omlaag en insecticiden zelfs met 34 procent. Alleen middelen tegen slakken, kiemvorming en plantengroei namen juist toe − met ruim 50 procent.

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen hangt sterk samen met de weersomstandigheden. In warme, droge jaren is de druk van schimmels en plagen (waaronder slakken) lager; in natte jaren juist hoger. 2024 was warm én nat, terwijl 2020 warm en droog was. Normaal gesproken zou je afgelopen jaar dus méér pesticidegebruik verwachten. Dat maakt de gerealiseerde reductie des te opvallender.

De hoeveelheid pesticiden per gewas

Lelietelers kwamen de afgelopen jaren veelvuldig negatief in het nieuws. Zij breidden hun teeltgebied uit van de traditionele bollengronden naar Oost- en Zuid-Nederland, tot onvrede van de plaatselijke bewoners. Voor een in essentie nutteloos luxeproduct dat grotendeels bestemd is voor de export, kwamen er enorme hoeveelheden bestrijdingsmiddelen in de leefomgeving terecht. Steeds meer onderzoek wijst op verhoogde gezondheidsrisico’s voor omwonenden, waaronder Parkinson en ontwikkelingsproblemen bij kinderen.

Fijn voor lelietelers dat ze nu ook eens in een positief daglicht kunnen worden gesteld. Van alle gewassen drongen zij hun middelengebruik het meest terug. In vier jaar tijd halveerde hun gebruik van 601 duizend kilo in 2020 naar 273 duizend kilo in 2024. Ook telers van pootaardappelen, suikerbieten, tulpen en uien gebruikten aanzienlijk minder middelen. Daar staat tegenover dat consumptieaardappel- en perentelers juist meer zijn gaan spuiten.

Hieronder staan de gewassen met het hoogste pesticidegebruik in 2020 en 2024:

Eerder vergeleken we het Nederlandse pesticidegebruik al met dat van andere Europese landen.