Jeroen Kraak
Jeroen Kraak Films & Series 15 augustus 2020

Ed Stafford: “Oversteken in Londen is gevaarlijker dan de Amazone”

Ed Stafford is een van de bekendste survivalgoeroes ter wereld. Hij is nu op Discovery terug met het tweede seizoen van First Man Out. Wij spraken hem tijdens een exclusief interview.

Ed Stafford is de eerste persoon ter wereld geweest die de gehele Amazone-rivier (6.575 kilometer) te voet heeft afgelegd. Tegenwoordig is hij vooral bekend van zijn survivalprogramma’s voor Discovery. Hij overleeft wekenlang op de meest afgelegen plaatsen in de wereld en baant zich een weg door de meest onmogelijke plaatsen. Nu is hij terug met het tweede seizoen van First Man Out, waarin hij het elke aflevering opneemt tegen een survival-expert met als doel om als eerste op een plaats aan te komen. Wij spraken hem over zijn avonturen, het leven en overleven.

Wat kunnen we verwachten van het tweede seizoen van Ed Stafford: First Man out?

“Ik ben nog nooit in China geweest. Het is een bijzondere plaats met verschillende soorten landschappen. Je hebt bamboebossen, bergen, rivieren en moerassen en dat gaat maar door. Het was spannend voor mij, het is eigenlijk een nieuwe speeltuin die veel uitdaging biedt. Bovendien zijn de tegenstanders beter dan in het eerste seizoen. Het was dan ook fysiek een lastigere test. “

In de eerste aflevering neem je het op tegen Will Lord, een van je vroegere leraren. Hoe was dat?

“Hij is een geweldige man. Hij heeft me echt veel geleerd zoals het maken van een boog en een mes van steen. Hij is the real deal. Hij leeft in een klein oud huis dat meer dan 400 jaar oud is. Het is fantastisch dat hij meedoet, want normaal doet hij nooit wat voor tv. Hij nam de uitdaging aan.”

Heb je van je nieuwe tegenstanders ook wat geleerd?

“Ik denk van allemaal wel wat. Ik wilde het graag opnemen tegen hen in verschillende omgevingen waarin zij excelleren zodat ze mij tot het uiterste pushen. In aflevering vier ga ik de strijd aan met Matt Wright op de Zuid-Chinese Zee. Hij is een maritiem kapitein en heeft ervaring in vissen en het maken van boten, terwijl ik daar een hekel aan heb. Ik ben bovendien een enorm slechte zwemmer. Ik heb van hem dus ontzettend veel geleerd zoals het maken van een goede boot.

Bovendien hadden mij tegenstanders allemaal andere technieken om te overleven. Zo nam Wu Xin Lei het tegen me op in een woestijn. Hij heeft in het Franse vreemdelingenlegioen gezeten. Hij nam een groot laken mee, zo eentje waarmee je decadente vrouwen ziet lopen in de luxe wijken van Londen zoals Chelsea. Ik maakte er zelfs grappen over, maar hij nam mij er mee te grazen. Hij gebruikte het als camouflage en kroop mijn kamp binnen.”

Je hebt al die jaren zoveel avonturen beleefd. Je hebt de Amazone gelopen.  Zijn er überhaupt nog uitdagingen voor je?

“Ja, ik en mijn vrouw verwachten binnenkort een tweeling. Ik denk dat dat een enorme uitdaging wordt. Ik bedoel, ik wil nog steeds naar buiten en veel ontdekken. Een goede vriend van me heeft me een goed advies gegeven: ‘Een schip is het veiligst in de haven, maar dat is niet waarom je een schip bouwt.’ Mijn vrouw en ik hebben dezelfde mening daarin. Er is nog zoveel te ontdekken op de wereld. Wij willen leren van andere culturen en jezelf daarin onderdompelen. Daarnaast is er thuis en ondanks dat we veel weg zijn, is ons huis een veilige haven. Wij houden ervan om thuis te zijn, want van onze familie houden we het meest. Wij voelen ons dan ook niet schuldig als we weg zijn. Mijn vrouw deed vorig jaar een expeditie van drie maanden. Wij hebben dus dezelfde mindset en dat helpt enorm. Wij zijn er inmiddels enorm aan gewend. Het is denk ik hetzelfde met militairen die opzending gaan. Zij houden van hun werk, maar vinden het ook fijn als ze weer thuiskomen.”

Je krijgt dus een tweeling. Wat zou je ervan vinden als ze in jouw voetsporen treden?

“Als ik ze wil stoppen en ze voor 100 procent wil beschermen dan ben ik niet trouw aan mezelf. Ik heb zelf deze avonturen kunnen doen waar ik succes mee heb geboekt. Sowieso moet je risico in het leven nemen. Juist als je tot het uiterste gaat en buiten je comfortzone treedt, leer je het meest in je leven.

Ed Stafford: “Het is gewoon te makkelijk om op alles nee te zeggen”

Ik denk dat als ik een luie ouder ben, het meest luie wat ik kan doen is alles verbieden zodat mijn kinderen veilig zijn. Als ik denk juist als ik ze help om iets doen wat ‘gevaarlijker’. Als ze er meer van moeten doen leren ze ook meer. Het is gewoon te makkelijk om op alles nee te zeggen. Het is veel lastiger om ze te faciliteren en te helpen op een manier dat er geen ongelukken gebeuren. Dus ja, ik zal ze echt niet in de weg staan. Als ze dan toch in een bank willen werken dan is dat ook prima, maar ik denk zeker dat ze op avontuur gaan ook leuk zullen vinden.”

Sowieso kunnen er ook ongelukken gebeuren in huis toch?

“Ja, ik denk zelfs dat het hier zelfs veel gevaarlijker is dan in de jungle. Probeer maar eens de straat in Londen over te steken. Dat is nog moeilijker dan je een weg door de Amazone banen! Natuurlijk is het intimiderend als je jezelf een nieuwe omgeving bevindt, omdat je het niet kent. Daar moet je gewoon aan wennen. Ik denk dat autorijden het gevaarlijkste is wat we doen in ons leven. Dat vinden we allemaal normaal! Dus ja, gevaar is maar relatief.”

Wat is de meest harde les die je tijdens je avonturen hebt geleerd dan?

“Het meest moeilijk voor mij was om zestig dagen op een onbewoond eiland te zijn. Dat was niet fysiek, maar vooral mentaal een enorme opgave. Ik wist niet dat alleen zijn voor een lange tijd zo’n invloed op me zou hebben. Thuis heb je mensen om je heen, maar ook een telefoon, bier, chocola, sigaretten, kortom alles wat je maar wil. Als dat er allemaal niet is dan zie jezelf pas echt. Het eiland was een spiegel waar ik me niet voor kon verschuilen. Je hebt met niemand contact. Je kunt niet aan vrienden een grap vertellen, al die interactie is weg.

Toen ik op dat eiland zat, moest ik mezelf maar vermaken. Dat lukt eventjes door bijvoorbeeld oefeningen te doen, maar daarna heb je heel veel tijd over om na te denken. Te veel misschien wel. Ik vroeg me allerlei dingen af. Waar sta ik voor? Wil ik een eerlijk persoon zijn? Ben ik blij als ik lieg of de waarheid vertel? Ik moest een moraal kompas voor mezelf maken, iets waar ik hiervoor nog nooit over na heb gedacht. Als anderen maar blij waren, was ik dat ook. Die tijd alleen heeft me doen beseffen wat ik echt wil in mijn leven. Ik ben daarna in therapie gegaan, niet alleen vanwege de tijd op het eiland, maar het had wel een grote bijdrage. Ik weet nu gewoon wat ik in mijn leven wil.”

Ed Stafford Discovery
De deelnemers aan First Man Out. (Afbeelding: Discovery)

Dus je geest kan zowel je sterkste wapen als je grootste zwakte zijn?

“Absoluut! Ik heb vrienden die Aboriginal zijn. Zij geloven dat we drie breinen hebben. De grootste is je lef en instinct, de tweede je hart en emotie en de derde en kleinste noemen ze de nandupuru, oftewel de logica. Ik was geadopteerd als kind en een van de strategieën die ik toen had was mijn emoties soms proberen uit te schakelen. Als volwassene is dat erg verwarrend en moeilijk. Je analyseert te veel en dat zorgt voor angst. Dat merkte ik ook op dat onbewoonde eiland. Nu zie ik het als een overlevingsstrategie in zowel mijn leven thuis als op expedities. Ik probeer te mediteren en dieper te gaan. Dat heeft een geweldige invloed op mijn gedachtes en emoties. Die hebben nu minder grip op me dan hiervoor. Dat ik mezelf op het eiland ben tegengekomen heeft me dus uiteindelijk geholpen om verder te komen. Ik denk dat ik nu beter in balans ben dat ik ooit was.”

Wat zou je andere mensen dan adviseren als ze verdwaald zijn? Hun hoofd erbij houden of gewoon meteen voedsel zoeken?

“Er zijn meerdere dingen die je moet doen. Het belangrijkste is om niet in paniek te raken. Ik denk dat het 80 procent is van wat je moet doen. Fysiek is veel minder belangrijk. Je hoeft niet getraind zijn en allerlei vaardigheden te bezitten om te overleven. Als je mijn programma’s kijkt, zie je ook dat ik niet veel kennis heb, maar ik me gewoon rustig weg baan. De meeste mensen hebben gezond verstand en survival gaat over gezond verstand. Je doet geen domme dingen als je de juiste mindset hebt. Juist als je in paniek raakt doe je stomme dingen.

Ed Stafford: “Je hoeft niet getraind zijn en allerlei vaardigheden te bezitten om te overleven”

Als je verdwaald bent in de jungle zou ik als eerste mijn rugzak afdoen, gaan zitten en rustig ademhalen. Probeer daarna een plan te maken. De meest logische plaats waar je gevonden wordt, is op de plaats waar je verdwaald raakt. Als je gaat rondrennen zonder idee kun je zo gewond raken door bijvoorbeeld een laaghangende tak. Door zonder plan verder te gaan kun je nog verder verdwaald raken.

Ik verken rustig de omgeving om me heen. Als je bijvoorbeeld een kompas bij hebt, loop dan eerst 50 meter naar het westen en dan weer terug om bijvoorbeeld water en hout te zoeken. Doe dit in alle richtingen, zodat je in je hoofd een kaart van de omgeving maakt. Zo kun je steeds verder gaan met verkennen en zaken als water en voedsel vinden. In die omgeving kun je wellicht ook een pad vinden dat je weer naar de bewoonde wereld brengt.”

First Man Out met Ed Stafford is vanaf nu te zien op Dplay en van vanaf vrijdag 14 augustus elke vrijdag om 21:30 uur op Discovery.

Reageer op artikel:
Ed Stafford: “Oversteken in Londen is gevaarlijker dan de Amazone”
Sluiten