Tessa Ham
Tessa Ham Money & Career 3 september 2020

Behaal je doelen met dit wetenschappelijk bewezen stappenplan

Je motivatie voor een langetermijndoel behouden is vaak lastig. Zeker als je ambitieuze doelen hebt en je onderweg waarschijnlijk met aardig wat setbacks te maken krijgt. De verwachtingstheorie van Victor Vroom kan jou helpen voortaan die motivatie te behouden. Dit is een theorie die door meerdere onderzoeken is bewezen.

Hoe kun je deze verwachtingstheorie van Vroom gebruiken om je doelen in het vervolg wel te halen?

Verwachtingstheorie van Vroom

Maar eerst: wat is die verwachtingstheorie precies? Deze theorie stelt dat motivatie een optelsom is van twee componenten: hoeveel waarde je aan je doel hecht en hoe erg je gelooft dat je jouw doel kunt behalen. Behaal je jouw doel niet? Dan is één van de twee componenten dus niet in orde geweest. Met deze vier stappen zorg je dat je niet uit het oog verliest hoe belangrijk jouw doel is en verlies je bovendien niet de moed.

1. Maak de waarde van het doel duidelijk door het te definiëren

Iedereen heeft grote ambitieuze doelen, maar die klinken nog zo vaag en onbereikbaar dat ze eerder inspireren en eigenlijk niet motiveren. Om je doelen concreter en bereikbaarder te maken, is het daarom handig om ze specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden (oftewel: SMART) te maken.

  • Specifiek – Bepaal concreet wat je doel is. Wie, wat, waar en hoe? Wees hierin zo gedetailleerd mogelijk.
  • Meetbaar – Stel vast hoe je gaat bepalen dat je jouw doel hebt behaald. Wat ga je beoordelen en hoe kwantificeer je het? Voeg cijfers toe.
  • Acceptabel – Is er draagvlak van anderen die ook meewerken aan het doel? Op je werk zijn dit bijvoorbeeld je leidinggevende en collega’s. Als zij je tegenwerken, is het namelijk logisch dat je jouw doel niet zal bereiken.
  • Realistisch – Je doel moet niet met twee vingers in de neus uitgevoerd kunnen worden, maar moet nog wel realistisch zijn. Is het doel haalbaar? Is het een uitvoerbaar plan?
  • Tijdgebonden – Wanneer moet het doel bereikt zijn? Noem een specifieke datum.

Geen SMART-doel: online opbrengsten verhogen.
SMART doel: samenwerken met marketing en IT om de netto-inkomsten uit de online verkoop op 31 december met 10.000 euro per maand verhoogd te hebben.

2. Leer toekomstgericht denken

We zeiden het al eens eerder, je huidige ik geeft niets om de toekomstige versie van jezelf. Zelfs als je alleen stap 1 zou uitvoeren, verliezen de meeste mensen motivatie op de lange termijn. We vinden het lastig om toekomstige voordelen op waarde te schatten. In ons hoofd dalen beloningen in waarde naarmate ze verder in de toekomst komen. Veel mensen geven bijvoorbeeld de voorkeur aan 10 euro vandaag, dan dat ze 15 euro over twee maanden krijgen.

Onze hersenen geven de voorkeur aan onmiddellijke bevrediging, zonder daar bewust over na te denken. Hoe kun je dit in de toekomst voorkomen? Toenemend bewijs suggereert dat een effectieve manier is om deel te nemen aan wat psychologen ‘episodisch toekomstdenken’ noemen.

Een episodische toekomstgedachte is bijvoorbeeld dat je jezelf voorstelt dat je volgende zomer op het strand ligt te luieren, met een cocktail naast je en de zon in je gezicht. Wil je ook episodische toekomstgedachtes gebruiken? Let dan op deze punten:

  • Gerelateerd aan je doel: zal het bereiken van je doel uiteindelijk leiden tot deze ervaring? Als we het voorbeeld van het strand nemen: lig je op een ver tropisch strand, omdat je doel was om veel te sparen en jij je daardoor een verre reis kunt veroorloven?
  • Positiviteit: is de ervaring plezierig? Is het strand echt de leukste ervaring die je kunt bedenken?
  • Realistisch: is het iets wat echt kan gebeuren? Een tropisch strand is bereikbaar, het winnen van de Nobelprijs waarschijnlijk niet.
  • Levendig: bevat het zo specifiek mogelijke details? Wat voel, ruik en zie je? Hoor je de golven op het strand slaan?

Kortom: episodisch toekomstdenken is een vrijbrief om lekker te gaan dagdromen.

3. Hou je voortgang bij

Dan hebben we nog het ander onderdeel van de verwachtingstheorie: de overtuiging dat je jouw doel kunt bereiken. Bij grote ambitieuze doelen is het makkelijk om te zien wat je allemaal doet om dat doel niet te bereiken (te veel kattenfilmpjes kijken), en zie je de kleine vorderingen niet.

Het kan helpen om subdoelen te bepalen. Bijvoorbeeld wekelijkse of zelfs dagelijkse doelen. De OKR-methode, die onder andere gebruikt wordt door Disney en Google, is hiermee te vergelijken. Is dat nog iets te ingewikkeld? Maak er dan een dagelijkse gewoonte van en gebruik een habit tracker app om je voortgang bij te houden.

Belangrijk is dat je jezelf vervolgens beloont als je jouw subdoelen hebt behaald.

4. Ga anders kijken naar falen

Onderweg naar je doel zal je wel eens falen. Dat is alleen maar logisch. Als je dat niet zou doen, waren je doelen waarschijnlijk niet ambitieus genoeg. Maar helaas zorgen mislukkingen er vaak voor dat mensen de handdoek in de ring gooien. Wat zorgt er nou voor dat succesvolle mensen zich niet laten tegenhouden door mislukkingen en frustraties?Hun mindset.

Stel dat iemand op werk geen promotie krijgt. Er zijn mensen die wekenlang daarom verdrietig zijn en de drive om hard te werken verliezen. Maar er zijn ook mensen die juist extra gemotiveerd zijn en meer moeite doen na zo’n tegenslag.

Het ontwikkelen van zo’n mindset is makkelijker gezegd dan gedaan. De eerste stap is om te realiseren dat falen erbij hoort. Sterker nog, het helpt je uiteindelijk meer, omdat je er ook nog eens van leert.

Lees ook: Waarom het oké is om af en toe falen (en het zelfs goed voor je is)

WorkJuice deelt dagelijks praktische tips en tricks op het gebied van carrière en geld. Of dat nou gaat om solliciteren, sparen of productiviteit – zodat je elke dag weer 1 procent bent gegroeid ten opzichte van de dag ervoor.

Reageer op artikel:
Behaal je doelen met dit wetenschappelijk bewezen stappenplan
Sluiten