Michiel Hekkens Popular Science 3 apr 2026bijgewerkt: 4 apr 2026, 14:31

Leestijd: 3 minuten

Dit is de maan waard in grondstoffen: ‘Bedreiging voor wetenschap’

Met de lancering van Artemis II is een nieuwe ruimtewedloop in volle gang. Zowel de Verenigde Staten als China willen zich permanent vestigen op de maan en lonken naar de aanwezige grondstoffen. Wat die waard zijn? Nou, billions and billions and billions and… (horen jullie het hem zeggen?)

In 1967 legde het Outer Space Treaty vast dat geen enkel land de maan mag bezitten. Over het eigendom van de grondstoffen is het verdrag echter vaag. Daardoor dreigt de komende jaren een soort ‘Wilde Westen’ te ontstaan, waarin zowel de VS als China de meest interessante mijnbouwlocaties zo snel mogelijk proberen te claimen, nog voordat de ander arriveert. Wetenschappers vrezen dat er hierdoor weinig ruimte overblijft om vanaf de maan onderzoek te doen naar de geheimen van het heelal.

Wie landt eerder op de maan: Verenigde Staten of China?

Afgelopen week werd Artemis II gelanceerd, die op het moment van schrijven al een flink stuk op weg is op zijn rondje om de maan. De Verenigde Staten bereiden zich hiermee voor op hun tweede bemande maanlanding, de Artemis III, die gepland staat voor medio 2027. Hiervoor zijn ze sterk afhankelijk van Elon Musk en SpaceX, die de kritieke maanlander moeten leveren.

Hierbij is weinig ruimte voor vertraging, want de Chinezen hijgen hen in de nek. Terwijl de VS afhankelijk zijn van de grillen van een paar labiele figuren aan de top, werkt China met een meerjarenplan stoïcijns door aan hun ruimtedoelen. Vooralsnog hebben de VS de beste kaarten om andermaan een mens op de maan te zetten, maar dat ze ook als eerste een permanente basis bouwen is verre van zeker.

Grondstoffen op de maan zijn triljoenen waard

De maan herbergt grondstoffen waarvan de waarde in de triljoenen loopt. Althans, in theorie. Het winnen ervan is al een enorme technische uitdaging, om nog maar niet te spreken over het transport naar de aarde.

De waarde van de grondstoffen zit hierdoor in eerste instantie vooral in lokaal gebruik: water is cruciaal voor een permanente menselijke aanwezigheid, Helium-3 bezit grote potentie als toekomstige energiebron bij kernfusie.

Economische belangen een bedreiging voor wetenschap

Ondertussen groeit de zorg dat economische belangen de wetenschap zullen verdringen. De achterkant van de maan is bijvoorbeeld ideaal om kosmische signalen op te vangen uit de zogeheten ‘dark ages’, de periode vóór het ontstaan van sterren en planeten. Als deze gebieden worden gebruikt voor mijnbouw, kunnen trillingen en verstoringen dit onderzoek ernstig bemoeilijken, of zelfs onmogelijk maken.

Hoe het ook loopt: net als in de jaren zestig is er opnieuw een razend spannende ruimterace gaande, die de komende jaren zal toewerken naar een climax. Smullen voor de neutrale toeschouwer die het allemaal mee mag maken. Manners hoopt erbij te zijn.