Michiel Hekkens Tech 24 sep 2026, 13:10

Leestijd: 4 minuten

Deze lievelingswoorden van AI laten je klinken als Rob(ot) Jetten

Wie geen AI gebruikt, loopt hopeloos achter. Wie wel AI gebruikt, is een oplichter. De te beproeven middenweg is om het wel te gebruiken, maar alleen als niemand het doorheeft. Dit zijn de belangrijkste weggevers van AI-gebruik, en Rob Jetten snoept gretig mee.

Lang voordat ChatGPT bestond, genereerde Rob Jetten zelf iets te vaak dezelfde tekst. Voor straf noemden we hem toen een tijdje ‘Robot Jetten’. Daar waren we al lang weer mee opgehouden, maar afgelopen week kwam zijn bijnaam weer bovendrijven. De Volkskrant had ontdekt dat een groot deel van Jettens bijdragen op sociale media waren geschreven door AI. Dit leidde tot grote ophef onder de journalisten, wiens eigen artikelen overigens ook massaal waren ontmaskerd als AI-gegenereerd. Maar inderdaad, als je zoals Rob Jetten door ChatGPT laat vertellen hoe je een bezoek aan een concentratiekamp hebt ervaren (“Sommige plekken maken je stil. Kamp Westerbork is zo’n plek.”) dan is dat wel heel schaamteloos en inderdaad premier-onwaardig. En het gaat toch al niet zo goed met zijn waarderingscijfers.

Zo zie je of een tekst AI-gegenereerd is

Zo heeft de opkomst van AI ons leven misschien alleen maar ingewikkelder gemaakt. Ja, je kunt al je schoolopdrachten, persoonlijke ontboezemingen en bezoekjes aan concentratiekampen door ChatGPT laten schrijven. Maar doe je dit te opzichtig, dan valt je een bak spot en afkeuring ten deel. Sinds kort zijn er ook tools die de hand van AI in teksten kunnen herkennen. Die slaan vooral aan op zinssneden (n-grams) die in AI-gegenereerde teksten steeds op dezelfde manier voorkomen. Pangram, de bekendste AI-tool, berekende dat de volgende (Engelstalige) woordcombinaties tienduizenden keren vaker voorkomen in teksten van AI dan die van een mens.

Voor het Nederlands bestaat er nog geen lijst met frequenties per woordgroeperingen, maar het mechanisme werkt hetzelfde. In onze taal gaat het om de volgende zegswijzen:

• een belangrijke rol spelen
• een cruciale rol spelen
• een breed scala aan
• in de huidige context
• tegen deze achtergrond
• dit onderstreept het belang van
• dit laat zien dat
• het is belangrijk om te benadrukken dat
• draagt bij aan
• richt zich op
• kan leiden tot
• biedt inzicht in
• speelt een belangrijke rol bij
• een complex samenspel van
• een belangrijke ontwikkeling
• een opvallende trend
• een bredere context
• een genuanceerd beeld
• verschillende factoren spelen hierbij een rol

Aangezien taalmodellen werken op patronen en woordvoorspellingen, geeft het gebruik van vaste woordcombinaties het gebruik van AI het meest weg. Wie een keer ‘cruciaal’ typt, is nog niet meteen verdacht. Maar des te meer woorden in voorspelbare samenstellingen in je tekst voorkomen, des te zichtbaarder de hand van AI.

Stijlkenmerken van AI in de posts van Rob Jetten

AI gebruikt niet alleen voorspelbare zinssneden, maar ook voorspelbare stijlfiguren. Typisch voor AI is bijvoorbeeld de ‘niet x, maar y’-structuur. De posts van Rob Jetten staan er dan ook vol mee. De volgende zinnen heeft Manners op zijn sociale media gevonden.

• “Ik geloof dat politiek niet over angst moet gaan, maar over hoop.”
• “Niet over tegenstanders klein maken, maar over samen iets groots durven neerzetten.”
• “Niet uit gemakzucht of politiek gewin, maar uit noodzaak.”

Ten tweede is er de driesprong, opsommingen van drie elementen. Wederom Rob(ot) Jetten aan het woord:

• “De komende weken zijn allesbepalend voor onze vrijheid, veiligheid en welvaart.”
• “Voor betaalbare huizen, een slimme groene economie en een land van ons allemaal.”
• “Het échte Nederland is van de mensen die vooruit willen. Die bouwen aan vertrouwen, vrijheid en verbondenheid.”

Kunstmatige intelligentie op zijn gênantst

Tot slot toont AI zich op zijn allergênantst als hij zich waagt aan creatief taalgebruik. Hiervan kan Manners geen voorbeelden vinden in de posts van Rob Jetten, zo bont maakt zelfs hij het niet. Maar wees gewaarschuwd, hou je verre van AI als je je waagt aan een grappig, poëtisch of literair epistel. Daar kunnen de taalmodellen, ook al zijn ze getraind uit alle briljante werken uit de wereldliteratuur, helemaal niks van. Kijk maar:

• Zijn humeur hing als een natte winterjas over de kamer.
• De stilte kroop als koude mayonaise langs de muren.
• Zijn stem klonk als een versleten schoen op een lege snelweg.
• Ze keek hem aan alsof haar ogen twee ongeopende rekeningen waren.
• De ochtend lag als een kater zonder eigenaar over de stad.
• Zijn woorden vielen tussen ons in als natte bakstenen.
• De eenzaamheid zat als een slecht passend kunstgebit in zijn mond.

Geschreven door Michiel Hekkens

Michiel studeerde filosofie, woonde enige tijd in China en gaf les op een middelbare school voordat hij bij Manners terechtkwam. Als journalistieke veelvraat dompelt hij zich net zo graag onder in de longreads van The Economist als in de onderbuik van Johan Derksen. Die brede interesse is terug te zien in zijn werk als redacteur. En of hij nu schrijft over de baas van de ECB of het goedkoopste Funda-krot van Oude Pekela, altijd dient zich wel een filosofisch zijpad aan. Dit laat hij nimmer onbewandeld.