Michiel Hekkens Samenleving 20 feb 2026, 09:20

Leestijd: 3 minuten

Hier krijg je 1000 euro als je naast een AZC woont: zo is het er echt

De gemeente Lochem wil een subsidie van 1000 euro beschikbaar stellen aan alle omwonenden van het lokale asielzoekerscentrum. Eerder deed Dordrecht iets soortgelijks. Is dit een oprechte tegemoetkoming of symboolpolitiek? Hoe is het eigenlijk om naast een azc te wonen?

Elke dag vinden in Nederland duizenden misdrijven plaats, waaronder 980 diefstallen, 214 geweldsdelicten, 42 drugsgerelateerde misdrijven, 8 straatroven en 0,3 moorden. Daarvan komen er maar een paar in de krant. Dit beeld hoeft uiteraard niet representatief te zijn voor de werkelijkheid. Over onze collega’s bij De Telegraaf wordt beweerd dat ze de incidenten bij een azc eruit pikken, om ons te laten denken dat asielzoekers veelal crimineel zijn. Journalisten van NRC, eveneens onze collega’s, worden er juist van verdacht dat ze incidenten met asielzoekers onder het tapijt schuiven, om ‘extreem rechts’ niet in de kaart te spelen. Hoe weet je als neutrale burger wat de waarheid is? Manners probeert een onbevooroordeelde glimp van de feiten te geven met Lochem als casus.

1000 euro voor omwonenden van asielzoekerscentrum

In Lochem stelt de gemeenteraad 24.000 euro beschikbaar voor omwonenden van het nieuwe asielzoekerscentrum, waar sinds september 185 asielzoekers verblijven. Op termijn komen daar nog eens 185 bij. Met de subsidie kunnen bewoners preventieve maatregelen treffen in hun huis, zoals extra sloten, camera’s of felle verlichting.

De gemeente wil met deze regeling het draagvlak voor de opvanglocatie vergroten. Volgens de burgemeester en wethouders constateert dat het azc impact heeft op de omgeving, “met name op het gevoel van veiligheid.” “Het zorgt in het hele land voor maatschappelijke onrust bij direct omwonenden en bedrijven.” Een ‘gevoel van onveiligheid’ dus, maar in hoeverre komt dit overeen met de feiten?

Is het ‘gevoel van onveiligheid’ naast azc te staven?

Uit een recent WODC-rapport, in opdracht van het Ministerie van Justitie, zijn incidenten en misdrijven door bewoners van COA-locaties tussen 2017 en 2024 in kaart gebracht. Hieruit blijkt dat in 2024 3 procent van de asielzoekers verdacht was van een misdrijf. Ter vergelijking: onder de Nederlandse bevolking is dat 0,8 procent. Kijk je echter alleen naar mensen uit de laagste inkomensklasse, dan stijgt dit naar 2,7 procent. Asielzoekers gaan dus iets vaker over de schreef dan autochtone Nederlanders, maar het verschil is miniem.

Bij het AZC in Lochem gaat het echter om de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s). Zij zijn vaker betrokken bij misdrijven: ongeveer 8 procent van deze groep wordt verdacht van een misdrijf. Dat komt vooral doordat het om jonge mannen gaat, die statistisch vaker crimineel gedrag vertonen dan vrouwen of oudere mannen. Wederom ter vergelijking: bij mannelijke Nederlandse jongeren ligt dit percentage op 4 tot 5 procent. Van jonge Nederlandse mannen met een laag inkomen of zijn geen specifieke cijfers, maar dit percentage zal weer wat hoger liggen.

In het AZC in Lochem betekent dit dat van de 185 AMV’s naar verwachting 15 jongeren verdacht zullen worden van een misdrijf. Ruim 68 procent van die misdrijven betreft vermogensdelicten zoals diefstal en inbraak. Dit zou betekenen dat er ongeveer tien extra diefstallen plaatsvinden in Lochem, en twintig extra als het aantal AMV’s verdubbelt. Ter referentie: in een gemiddeld jaar vinden in Lochem zo’n 170 diefstallen plaats.

Het verdict: symboolpolitiek

Lochem wordt dus iets onveiliger door de komst van het AZC, maar om voor die tien extra inbraken 1.000 euro subsidie uit te delen per omwonende, lijkt ons overdreven. Bovendien is het opvallend dat de maatregel vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen wordt aangekondigd. Vanuit de oppositie klinkt kritiek dat de burgemeester nog snel even wil scoren bij de Lochemers. Manners beoordeelt deze maatregel van de burgemeester en wethouders dan ook als symboolpolitiek, gebaseerd op de onderbuik.

Al eerder brachten we in kaart hoeveel geld een asielzoeker wekelijks van het COA krijgt.